MŁODY ELEKTRONIK
(ZESTAWY ELEKTRONICZNE)

PRODUCENT - UNITRA TELPOD

W pierwszej połowie lat osiemdziesiątych minionego wieku, na terenie całego kraju, placówki Centralnej
Składnicy Harcerskiej rozpoczęły sprzedaż różnorodnych kompletów elementów elektronicznych, z których można było zmontować wiele interesujących układów. Proponowane zestawy elementów to pięć "składaków" ponumerowanych od 1 do 5, w zależności od części znajdujących się w opakowaniu. Nazwa zestawów "MŁODY ELEKTRONIK" sugeruje, że elementy znajdujące się w opakowaniu mogą posłużyć nie tylko do montażu jakiegoś układu ale także do sposobu jego działania itp. Producent UNITRA TELPOD zadał sobie wiele trudu, by zestawy elektroniczne wyposażyć w dokładną instrukcję zawierającą, oprócz omówienia sposobu montażu różnorodnych układów, także dość obszerną część teoretyczną. Nie jest to tzw. trucie podręcznikowe ale bardzo interesujące i zrozumiałe omówienie zasad działania poszczególnych elementów składowych znajdujących się w każdym konkretnym zestawie, ich współdziałanie i zależności związane ze specyfiką pracy.

Na wewnętrznej stronie pudełka - opakowania zestawu, producent umieścił wyjaśnienie idei utworzenia
omawianego cyklu kompletów elementów zatytułowanych: "Zestawy politechniczne MŁODY ELEKTRONIK".
W wyjaśnieniu producent pisze: "O ile XIX wiek nazywano wiekiem pary i elektryczności, o tyle XX wiek jest erą
energii atomowej i elektroniki. Trudno byłoby sobie wyobrazić nasze współczesne życie bez urządzeń wyposażonych w elementy i układy elektroniczne. Urządzenia te towarzyszą nam w naszym codziennym życiu, w domu, w szkole, w podróży, u lekarza, w fabrykach i laboratoriach. Każdy chłopiec i dziewczyna chcieliby mieć własny odbiornik radiowy, magnetofon, zegarek elektroniczny, kalkulator czy wreszcie zabawki elektroniczne. Wielu z Was miałoby większą satysfakcję, gdyby szereg ciekawych urządzeń elektronicznych można było wykonać we własnym zakresie, a nie otrzymać gotowe. Często brakuje Wam jednak porady, elementów i odpowiedniej wiedzy. Wychodząc Waszym marzeniom naprzeciw, pracownicy Ośrodka Badawczo-Rozwojowego i Krakowskich Zakładów Elektronicznych Centrum Naukowo-Produkcyjnego Mikroelektroniki Hybrydowej i Rezystorów UNITRA-TELPOD w Krakowie, opracowali i przygotowali zestawy elementów elektronicznych oraz niezbędne instrukcje, które pozwolą Wam wejść w tajemniczy świat elektroniki, zdobyć minimum wiedzy i nabyć umiejętność samodzielnego montażu układów elektronicznych od bardzo prostych do coraz bardziej skomplikowanych. Pragniemy, aby przekazywane Wam zestawy były pomocą w pracy szkolnej, aby poprzez zabawę uczyły Was podstawowych zjawisk fizycznych i rozumienia funkcjonowania układów elektronicznych, aby montowane przez Was układy były przydatne w Waszym codziennym życiu, dawały Wam przyjemność i zadowolenie Waszych rodziców. Spodziewamy się również, że to minimum informacji pobudzi Was do pogłębiania wiedzy w zakresie elektroniki i sięgniecie do bogatej literatury, dzięki czemu będziecie mogli w przyszłości sami projektować ciekawe i bardziej skomplikowane urządzenia. Autorzy będą Wam bardzo wdzięczni, jeśli znajdziecie czas i napiszecie w swoich listach uwagi i życzenia, które pozwolą na lepsze przygotowanie dalszych zestawów."

Zasadniczym składnikiem każdego zestawu jest płytka montażowa wykonana z materiału izolacyjnego,
w której wywiercone są otwory przeznaczone do umocowania poszczególnych elementów. Każdy otwór oznaczony jest stosownym napisem wskazującym rodzaj umieszczanego w nim elementu. Taka płytka razem z załączonym dokładnym wykazem części montażowych wystarcza aby zmontować dowolny układ z elementów znajdujących się w zestawie. Montaż każdego elementu polega na umieszczeniu go w odpowiednich otworach płytki według oznaczeń, skróceniu po przeciwnej stronie płytki jego wyprowadzeń i zagięciu ich tak, by dany element nie mógł wypaść ze swoich otworów. Na płytce umieszczamy zawsze wszystkie elementy zestawu, bez względu na rodzaj układu, jaki chcemy z nich zmontować. Montaż poszczególnych układów polega na lutowaniu wyprowadzeń elementów (odpowiednich do układu) pajęczyną drutów izolowanych (oczywiście również dołączonych do elementów zestawu). Nie jest to najracjonalniejszy sposób i najszczęśliwsze rozwiązanie ale jest tanie, możliwe do wykonania przez każdego majsterkowicza i co ważne, spełnia swój cel.

MŁODY ELEKTRONIK - ZESTAW 1

Zestaw nr 1 zawiera płytkę montażową, 12 rezystorów stałych, dwa potencjometry, trzy kondensatory
elektrolityczne, dwa tranzystory krzemowe małej mocy i małej częstotliwości typu n-p-n, jeden tranzystor krzemowy typu p-n-p, żarówkę, przewód montażowy wielożyłowy w izolacji, nity kołkowe i stop lutowniczy z kalafonią. Elementy z zestawu nr 1 umożliwiają w pierwszym rzędzie poznanie zasad działania tranzystorów i sposobów włączenia ich do obwodu oraz ich działanie w układzie wzmacniającym. Prócz tego instrukcja opracowana przez producenta omawia sposób budowy przełącznika tranzystorowego, elektronicznego sygnalizatora wilgoci, przełącznika sensorowego, multiwibratorów: bistabilnego i astabilnego, układu sygnalizacyjnego, regulatora jaskrawosci i układu sygnalizacyjnego z tranzystorami przeciwstawnymi.
Cena zestawu nr 1 w 1983 roku wynosiła 163 zł.

MŁODY ELEKTRONIK - ZESTAW 2

Opakowanie tego zestawu zawiera znacznie więcej elementów montażowych niż zestawu pierwszego.
Znajdują się tu: dwa tranzystory krzemowe małej mocy i małej częstotliwości typu n-p-n, jeden tranzystor średniej mocy typu n-p-n, jeden tranzystor średniej mocy typu p-n-p, aż dwadzieścia dwa rezystory warstwowe, sześć potencjometrów nastawnych, jeden potencjometr zmienny, pięć kondensatorów elektrolitycznych, pięć kondensatorów poliestrowych i polistyrenowych, głośnik lub wkładka mikrofonowa i oczywiście płytka montażowa, przewód izolowany, nity i stop lutowniczy. W instrukcji dołączonej do zestawu podano na wstępie wyjaśnienie sposobu posługiwania się barwnymi oznaczeniami rezystorów, opis głośnika i oznaczenia wyprowadzeń końcówek tranzystorów. Z elementów znajdujących się w zestawie nr 2 można zmontować: uniwersalny sygnalizator, syrenę strażacką, dwutonową syrenę, impulsator telefoniczny, dźwiękowy sygnalizator wilgoci lub poziomu cieczy, układ odmierzający czas, prosty instrument elektroniczny, układ do nauki telegrafii, dwustopniowy wzmacniacz do gramofonu i magnetofonu lub wzmacniacz z korekcją częstotliwościową. Oczywiście należy pamiętać, że montaż każdego z kolejno wymienionych układów jest możliwy dopiero po rozebraniu poprzedniego układu.
Cena zestawu nr 2 w 1983 roku wynosiła 345 zł.

MŁODY ELEKTRONIK - ZESTAW 3

Do trzeciego zestawu należy aż pięć tranzystorów, z których dwa to tranzystory krzemowe małej mocy i małej
częstotliwości typu n-p-n, a poza tym: jeden tranzystor p-n-p i dwa tranzystory średniej mocy n-p-n i p-n-p. Znajdują się tu również diody prostownicze oraz jedna dioda Zenera, której można używać do budowy zasilacza stabilizowanego. W zestawie jest również dwadzieścia stałych rezystorów, trzy rezystory nastawne, termistor, cztery kondensatory elektrolityczne, siedem kondensatorów poliestrowych i polistyrenowych, żarówka, głośnik oraz to co zawsze - płytka montażowa, przewód w izolacji, nity i stop lutowniczy. Z elementów znajdujących się w zestawie można zmontować próbnik tranzystorów, wyłącznik czasowy, układ ostrzegawczy, przekaźnik akustyczny, przerzutnik Schmidta, akustyczny sygnalizator temperatury, sygnalizator temperatury z żarówką, wzmacniacz gramofonowy, wzmacniacz mocy 0,5 W, elektronicznego "kotka", pozytywkę sygnalizacyjną lub zasilacz stabilizowany. Cena zestawu nr 3 w 1983 roku wynosiła 465 zł.

MŁODY ELEKTRONIK - ZESTAW 4

Czwarty zestaw jest bardzo zasobny w elementy montażowe. Jest tu aż sześć tranzystorów, trzydzieści dwa
rezystory, dziewięć kondensatorów, diody prostownicze, diody elektroluminescencyjne, fotorezystor i inne elementy jak płytka montażowa, nity, przewód izolowany i stop lutowniczy. Oczywiście z tak dużej liczby elementów można zbudować wiele różnorodnych układów, znacznie skomplikowanych. Są to na przykład: wskaźnik prawidłowego oświetlenia mejsca pracy, wskaźnik oświetlenia, sygnalizator zmierzchu, nocna lampa ostrzegawcza, akustyczny sygnalizator oświetlenia, urządzenie alarmowe, dzielnik częstotliwości, brzęczyk z przełącznikiem sensorowym, elektroniczny słowik, syrena policyjna, oświetlenie na choinkę, wskaźnik poziomu wody, wskaźnik wysterowania do magnetofonu, wskaźnik napięcia baterii, wskaźnik temperatury i akustyczny sygnalizator zachmurzenia. Cena zestawu nr 4 w 1983 roku wynosiła 780 zł.

MŁODY ELEKTRONIK - ZESTAW 5

Piąty zestaw jest przeznaczony dla bardziej zaawansowanych elektroników pragnących poznać świat
elektroniki cyfrowej. Zawartość zestawu pozwala na zbudowanie prostego wyłącznika czasowego, dzwonka elektronicznego, alarmu, alarmu z opóźnieniem, sterownika świateł choinkowych (w jednej z dwóch wersji) oraz zamka szyfrowego.